Denkend aan Cambodja in 2025 kijk ik met liefde terug naar foto’s die ik toen maakte in maart 2019 in de Cambodjaanse Pursat provincie aan het staartje van het hete en uiterst droge seizoen.
‘Empowerment van vrouwen.’
OXFAM-Novib had mij gevraagd voor het maken van een documentaire video en fotografie opname. Ik woonde toen al jaren permanent in Phnom Penh.
Een team van twee Oxfam medewerkers werd ingevlogen vanuit Nederland en totaal onvoorbereid en met vrijwel geen kennis van de situatie in Cambodja op dat moment was hun missie het tonen van de Oxfam initiatieven met betrekking tot de ‘Empowerment van vrouwen.’
Onbekend met de exacte bedoeling van Oxfam en de onwetendheid ten opzichte van Cambodja van hun team ontstond er bij mij vrij snel een ongemakkelijk gevoel van uitbuiting.
In het bijzonder over de manier waarop de lokale bevolking werd gebruikt voor hun doeleinden en de werkwijze, zowel naar mij als naar de betrokkenen die voor mijn camera verschenen.
Wanneer ik dit schrijf is het niet om negatief te willen zijn, maar de ervaring toen met Oxfam in Cambodja was qua solidariteit en empathisch vermogen er een om snel te vergeten op het sociaal economische vlak.
Terugkijkend…Naar de school kinderen, de schooldirecteur en moeders en families in de foto’s zie ik een serie prachtige integere mensen en is het eindresultaat een lofzang voor en aan de mensen van Pursat.
Veel van de personen in de foto’s hadden een uniek verhaal en leefde soms in een tragische situatie van armoede.
Of de slogan ‘Women Empowerment’ bedacht in een vergaderzaal in New York of Den Haag deze vrouwen echt is gaan helpen valt te bezien. Deze foto reportage is ook nauwelijks door Oxfam gebruikt.
Vergeet ook niet dat de Cambodjaanse cultuur al eeuwen lang deels gebouwd is, juist op de kracht en het doorzetten van hun vrouwen onder de moeilijkste omstandigheden.
Feest voor het oog
Mijn reden om de foto’s nu opnieuw te publiceren is vanuit een visueel oogpunt, omdat ik zo veel oprechtheid en authentieke schoonheid opmerk in de gezichten en de omgeving in de foto’s. Het privilege dat ik genoot om bij een school en bij een ziekenhuis te kunnen fotograferen was en is nog steeds uniek.
Pursat is een van de westelijke provincies van Cambodja, gelegen op 186 kilometer van Phnom Penh. De economie van de provincie is nog steeds grotendeels agrarisch, met rijstteelt als dominante activiteit. De laatste jaren is er steeds meer aandacht voor duurzame ontwikkeling en natuurbehoud, met name in de context van het behoud van de natuurlijke omgeving en het verbeteren van de levensomstandigheden van de lokale bevolking.
Over het algemeen weerspiegelt de geschiedenis van de provincie de bredere historische ontwikkeling van Cambodja, gekenmerkt door periodes van grote successen, koloniale overheersing, conflicten en geleidelijk herstel.
De provincie heeft een tropisch moessonklimaat, gekenmerkt door twee hoofdseizoenen: Het regenseizoen (mei tot oktober), deze periode wordt gekenmerkt door hevige regenval, met name door de zuidwestmoesson. Het regenseizoen is cruciaal voor de landbouw, omdat het de rijstvelden en andere gewassen van water voorziet. Het droge seizoen (november tot april), in het droge seizoen valt er aanzienlijk minder regen, met temperaturen die in de latere maanden vaak stijgen. Het droge seizoen omvat een korte, koele periode van december tot februari.
Intense hitte, lachende gezichten, hitte en stoffige dorpen
Wij waren er dus in maart, aan het einde van het droge seizoen, met de opbouwende hitte van voor de regens na maanden van droogte en temperaturen van in de 40 c+.
Die intense hitte zie je niet terug in de foto’s vanuit het computer scherm. Maar wel de unieke toegang die ik die dagen had bij de lokale bevolking op een lagere school en bij een klein veldhospitaal. Veel Cambodjanen leven in een hechte agrarische samenleving, nog steeds in relatieve armoede en met beperkte middelen. Veel jonge mensen trekken uiteindelijk naar de grote steden of dicht bij een fabriek waar in de periode dat er geen werk is op het land om in hun en die van hun familie de stijgende kosten voor levensbehoeften te voorzien.
Het gemiddelde fabriek arbeidsloon is in Cambodja rond de $200 per maand in 2025. Of de missie van Oxfam-Novib uiteindelijk de mensen daadwerkelijk verder heeft geholpen weet ik niet. In ieder geval leek het mij mooi om deze fotoreportage te delen.